Özel Okullarda Çalışan Öğretmenler Kıdem Tazminatı Alabilir.

Özel Okullarda Çalışan Öğretmenler Kıdem Tazminatı Alabilir.

5580 SAYILI ÖZEL EĞİTİM KURUMLARI KANUNU GEREĞİ ÇALIŞAN ÖĞRETMENLERİN KIDEM TAZMİNAT HAKLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME

               5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’ nun 9. Maddesine göre Kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile özel öğretim kurumunu temsil eden kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmesi, en az bir takvim yılı süreli olmak üzere yönetmelikteki esaslara göre yazılı olarak yapılmalıdır.

 

            Yani kanunda belirtilen diğer çalışanlarla birlikte özel okullarda çalışan öğretmenler ile yapılan sözleşmeler en az 1 yıl ve belirli süreli yapılmaktadır. Birçok özel eğitim kurumu ise 1 yıllık sözleşme süresi dolduğunda, bu sözleşmeyi öğretmen ile yenilemediğinde kıdem tazminatı ödemekten imtina etmektedirler.

 

            Ancak sözleşmeyi yenilememe iradesi işveren yani eğitim kurumdan gelmiş ise ve ortada fesih için haklı bir neden yoksa bir yıllık kıdem koşulu gerçekleştiği takdirde öğretmenlere kıdem tazminatı ödenmelidir. Aynı şekilde öğretmen 4857 Sayılı İş Kanunu’ nun 24. Maddesinde belirtilen nedenlere dayanarak iş akdini haklı nedenle feshettiğinde de bir yıllık kıdem koşulunu gerçekleştirmiş ise kıdem tazminatına hak kazanacaktır.

 

            Bu durum Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 22.02.2017 Tarih ve 2015/22-922 Esas - 2017/316 Sayılı Kararında ayrıntılı olarak tartışılmış ve belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesinden önce taraflardan biri yenilememe iradesini ortaya koymuş ise burada yenilemeyen tarafın iradesine göre kıdem tazminatına hak kazanılıp kazanılamayacağının araştırılması gerektiği içtihat edilmiştir. Kararın devamında ise işverence haklı bir neden gösterilmeksizin yenilenmemesi sebebiyle işçinin kıdem tazminatı taleplerinin kabulünün gerekeceği kabul edilmiştir.

 

            O halde özel okulda çalışan öğretmenler sadece sözleşmeyi yenilemek istemediklerini işverene bildirdiklerinde veya işverence haklı nedenle iş akitleri feshedildiğinde kıdem tazminatına hak kazanamayacaktır.

 

            Örnek vermek gerekirse, daha iyi şartlarda başka bir okulda iş bulmuş olan bir öğretmen okuldaki sözleşmesini yenilemek istemeyebilir. Veya okul tarafından öğretmenin iş akdi 4857 Sayılı İş Kanunu’ nun 25. maddesinde belirtilen nedenlerden birine dayanarak haklı nedenle sonlandırılmış olabilir. İşte sadece bu iki durumda öğretmen kıdem tazminatı hak edemeyecektir.

 

            Bunun dışında sırf sözleşme süresinin sona ermesi, okulun öğretmen ile bir sonraki eğitim döneminde çalışmak istememesi veya öğretmenin 4857 Sayılı İş Kanunu’ nun 24. Maddesinde belirtilen nedenlerine dayanarak iş akdini haklı nedenle feshetmesi durumunda bir yıllık kıdem koşulunu gerçekleştirmiş ise kıdem tazminatına hak kazanacaktır.

 

            Kaldı ki yukarıda bahsi geçen YHGK kararı, yine Yargıtay' ın İş Hukukuna bakan Dairelerince de kabul görmüş ve güncel kararları bu yönde olmaktadır. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 25 Haziran 2019 tarihinde aldığı 2016/1725 esas numaralı, 2019/14022 sayılı emsal kararında "Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesinden önce taraflardan biri yenilememe iradesini ortaya koymuşsa, yenilemeyen tarafın iradesine göre kıdem tazminatına hak kazanılıp kazanılamayacağı araştırılmalıdır. İşveren yenilememe iradesini göstermiş ve haklı nedene dayanmıyor ise bir yıllık kıdem koşulu gerçekleştiği takdirde kıdem tazminatı ödenmelidir" demek suretiyle tartışmalara son noktayı koymuştur.

 

            Maalesef birçok özel eğitim kurumu bir sonraki eğitim döneminde çalışmak istemedikleri öğretmelerine sırf sözleşme süresinin sonlandığından bahisle kıdem tazminatı ödemek istememektedir. Böyle bir durumda öğretmenlerimiz tarafından yapılması gereken ilk husus arabuluculuğa başvurmak, okul ile anlaşamaması durumunda hakkını İş Mahkemelerinde aramak olacaktır.

 

Arb. Av. Hakan GÜMÜŞ

 

 KAYNAKLAR

1. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu

2. 4857 Sayılı İş Kanunu

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 22.02.2017 Tarih ve 2015/22-922 Esas - 2017/316 Sayılı Kararı

4. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 25.06.2019 tarih ve 2016/1725 Esas, 2019/14022 Sayılı Kararı